(vertaald uit het Engels, geschreven door Max Haymes)

In de eerste decennia van deze eeuw was het voor de zwarte werkende mens bijna normaal om wekelijks gevangen te worden gezet. Buiten de eventuele gepleegde misdaden waren hiervoor twee aanleidingen, nl. om de ‘nikkers op hun plaats’ te houden en om zeker te blijven van de blanke superieuriteit. Dit stamt nog uit de slaventijd toen zwarten werden beschouwd als een soort vee of als een ‘produkt’ waarmee katoen en suikerriet geoogst kon worden, waardoor de welvarendheid van het zuiden van de VS en de plantage-eigenaren verzekerd was. Met het einde van de Amerikaanse Burgeroorlog in 1865 kwam hieraan een einde.

De heersende blanke klasse probeerde eerst de zgn. ‘Black Code’ uit de vooroorlogse periode te herstellen. ‘Black Code’ waren de regels en rechten die waren vastgelegd voor de bevrijde zwarten. Deze regels varieerde van staat tot staat en waren er eigenlijk alleen maar om hen als inferieure mensen te zien, die een ondergeschikte rol in de samenleving speelden. Het recht om land te bezitten was beperkt, zij mochten geen wapens dragen en om het minste geringste konden zij vanwege ‘landloperij’ worden opgepakt. Maar binnen een jaar had de regering van de VS hier al een stokje voor gestoken. Nu moesten de zuidelijke blanken op zoek naar een andere manier om de zwarten onder controle te houden. Voor wat betreft het bestraffingssysteem betekende dit dat de boetes en straffen nu werden verhevigd.

Dit laatste hielp mij de bovengenoemde tweede reden om de zwarten te pas en te onpas gevangen te kunnen nemen. Namelijk om de door de oorlog zwaarbeschadigde infrastruktuur van het zuiden zo goedkoop mogelijk te kunnen herstellen. Gevangenen werden voor korte tijd ‘verhuurd’ aan aannemers, die werkzaam waren aan de spoorbaan, de mijnen, gieterijen en de houtindustrie. Het interesseerde natuurlijk niemand als gevangenen ‘verloren raakte’ (d.w.z stiervan door ziektes of gedood werden terwijl zij probeerden te ontsnappen). De meeste gevangenen waren zwart en de blanken die er zaten waren opgepakt in verband met echte misdaden.

Dit systeem was zo verwerpelijk dat het publiek, waaronder zuidelijke blanken, zwarte kerkleiders, noordelijke ondernemers de wetgevers van de diverse staten dit systeed van zgn. ‘convict-lease’ af te schaffen. Dat gebeurde, afhankelijk van de staat, langzamerhand tussen 1888 en 1928.

De beruchte Parchman Farm-gevangenis

De zuidelijke staten vonden hierop een nieuw systeem uit, nl. de ‘chain gang’, waarbij een groep gevangenen aan elkaars voeten waren geketend. Ook dit was een bruut systeem, waarbij het enige verschil was dat de staat nu verantwoordelijk was voor het wel en wee van de gevangene en niet meer het bedrijf wat deze gevangene had gehuurd. Ook tegen dit vorm kwam men in opstand, waarop men dit verving door de ‘county farm’. Hier kon een plaatselijke sheriff een zwarte man of vrouw arresteren op ieder mogelijk voorwendsel (landloperij, vreemdeling, of gewoon omdat hij/zij zwart was) en de gevangene dan naar een plaatselijke boer sturen, die daar dan een bepaald voor betaalde. Deze blanke boer kon deze goedkope arbeidskracht zo lang houden als hij deze dacht nodig te hebben.

Ook een aantal vroege bluesartiesten hadden de pech voor dergelijke vergrijpen een tijdlang op een county farm te hebben moeten doorbrengen. En hierover werden dan hun songs gemaakt. Uit de meeste songs weerklonk wanhoop en woede, anderen brachten dit weer met humor en ironie. En vaak legden ze zich neer bij deze gang van zaken. Immers, liep je vrij rond dan kon je ieder moment worden opgepakt en zat je op een county farm, dan kon je ieder moment weer vrij zijn. Een van de mooiste voorbeelden hiervan is hezongen door Jesse James in het lied ‘Lonesome Day Blues’ :
“It may bring sunshine, Lord, an’ it may bring rain”